دشت لار جایی است که با چند ساعت فاصله گرفتن از شلوغی تهران، میتوانید خودتان را به هوای خنک کوهستان، رودخانههای زلال و یکی از زیباترین چشماندازهای قله دماوند برسانید. این دشت وسیع در بهار با گلهای وحشی و شقایقهای قرمز پوشیده میشود و در روزهای گرم تابستان نیز مقصدی جذاب برای پیادهروی، عکاسی و استراحت در طبیعت است.
البته سفر به لار با رفتن به یک پارک معمولی تفاوت دارد. بخش بزرگی از این دشت در محدوده پارک ملی لار قرار گرفته و ممکن است ورود خودرو یا دسترسی به بعضی قسمتهای آن محدود باشد. در این مقاله از مهرگل سیر توضیح میدهیم دشت لار کجاست، از چه مسیری میتوان به آن رسید، چه زمانی برای دیدن شقایقها مناسبتر است و برای یک سفر یکروزه چه وسایلی باید همراه داشته باشید.
دشت لار کجاست؟
دشت لار در دامنه جنوبغربی قله دماوند و میان استانهای تهران و مازندران قرار دارد. این دشت حدود ۷۰ کیلومتر با شمالشرق تهران فاصله دارد و بخش زیادی از آن در محدوده پارک ملی لار واقع شده است.
ترکیب مراتع وسیع، رودخانههای کوهستانی، چشمههای طبیعی، گلهای وحشی و نمای نزدیک دماوند، چهرهای متفاوت به این منطقه داده است. طبیعت دشت لار دماوند نیز در طول سال ثابت نمیماند؛ بهار آن سرسبز و پرگل است، تابستان هوای خنکتری دارد و با رسیدن پاییز، باد و سرمای کوهستان بیشتر احساس میشود.
دشت لار فقط محلی برای پیکنیک نیست و بخشی از یک زیستبوم حفاظتشده به شمار میرود. گونههای مختلف گیاهی و جانوری در این محدوده زندگی میکنند و به همین دلیل، تردد خودرو، کمپزدن یا ورود به بعضی بخشها ممکن است تابع مقررات محیطبانی باشد.
چرا دشت لار هوای خنکتری دارد؟
قرارگرفتن دشت لار در ارتفاعات البرز مرکزی، مهمترین دلیل خنکبودن هوای آن است. هرچه ارتفاع بیشتر میشود، دمای هوا نیز کاهش پیدا میکند و اختلاف دمای این دشت با تهران بیشتر احساس میشود.
نزدیکی به قله دماوند، وزش بادهای کوهستانی و جریان آب در رودخانهها و چشمهها نیز به مطبوعترشدن هوا کمک میکنند. فضای باز دشت اجازه میدهد باد بدون مانع در منطقه جریان داشته باشد و گرمای هوا کمتر آزاردهنده شود.
صبحهای زود و عصرها معمولاً خنکترین زمان حضور در لار هستند. بااینحال، بخش زیادی از دشت سایه طبیعی ندارد و تابش آفتاب در میانه روز همچنان شدید است. کلاه، ضدآفتاب و آب کافی را حتی در روزهای خنک فراموش نکنید.
بهترین زمان سفر به دشت لار دماوند
بهترین زمان سفر به دشت لار به تجربهای بستگی دارد که از این منطقه انتظار دارید. اگر هدف اصلی شما دیدن مراتع سبز و دشت شقایقهای لار است، اواخر اردیبهشت تا اواخر خرداد معمولاً انتخاب مناسبتری خواهد بود.
زمان گلدهی شقایقها هر سال یکسان نیست و به میزان بارندگی، دمای هوا و زمان آبشدن برفها بستگی دارد. ممکن است اوج گلدهی در بعضی سالها زودتر یا دیرتر اتفاق بیفتد؛ بنابراین، بهتر است پیش از حرکت تصاویر و گزارشهای تازه منطقه را ببینید.
تابستان نیز برای فرار از گرمای تهران و پیادهروی در هوای خنک مناسب است. در پاییز هوا سردتر و منطقه خلوتتر میشود و زمستان نیز بهدلیل برف، یخزدگی و مسدودشدن بعضی راهها، فصل مناسبی برای سفرهای عمومی و خانوادگی نیست.
مسیر دسترسی به دشت لار از تهران
برای رسیدن به دشت لار چند راه وجود دارد، اما مسیر پلور و ورودی دلیچای برای بیشتر مسافران شناختهشدهتر است. ورودی گرمابدر نیز به بخش غربی لار میرسد، اما پیمایش بیشتری دارد و برای سفرهای خانوادگی یا نخستین بازدید انتخاب سادهای نیست.
شرایط ورود به پارک ملی لار ممکن است بر اساس فصل، وضعیت راه و مقررات حفاظتی تغییر کند. به همین دلیل، پیش از حرکت از بازبودن ورودی موردنظر و امکان تردد خودرو مطمئن شوید و فقط به مسیر پیشنهادی نقشههای آنلاین اکتفا نکنید.
مسیر پلور و ورودی دلیچای
برای استفاده از این مسیر باید از تهران وارد جاده هراز شوید و به سمت پلور حرکت کنید. پس از رسیدن به پلور، مسیر فرعی منتهی به پاسگاه محیطبانی دلیچای را ادامه دهید. این پاسگاه در بخش شرقی پارک ملی لار قرار دارد.
بخشی از راه پس از پلور خاکی است و وضعیت آن میتواند با بارندگی، گلآلودشدن زمین یا رفتوآمد خودروها تغییر کند. خودروی سواری در شرایط مناسب میتواند بخشهایی از این راه را طی کند، اما رانندگی با احتیاط ضروری است.
مسیر پلور برای کسانی که نخستینبار به لار میروند یا برنامهای سبکتر دارند، معمولاً انتخاب مناسبتری محسوب میشود.
مسیر گرمابدر و ورودی غربی
ورودی گرمابدر از سمت شمیرانات، فشم و روستای گرمابدر به بخش غربی دشت لار میرسد. این مسیر با ورودی پلور تفاوت دارد؛ زیرا معمولاً نمیتوان تمام راه را با خودرو طی کرد و بخش قابلتوجهی از آن به پیمایش نیاز دارد.
راه گرمابدر از محدودههای کوهستانی و گردنهها عبور میکند و برای گروههایی مناسبتر است که آمادگی بدنی کافی، تجهیزات کوهپیمایی و شناخت مسیر دارند. همراهداشتن فایل مسیر آفلاین یا حرکت با فردی آشنا به منطقه نیز اهمیت زیادی دارد.
این ورودی برای پیکنیک کوتاه، سفر خانوادگی یا نخستین حضور در دشت لار پیشنهاد نمیشود.
پیش از حرکت چه مواردی را بررسی کنیم؟
بهجای بررسی پراکنده شرایط در طول سفر، بهتر است پیش از خروج از تهران چند موضوع اصلی را مشخص کنید:
-
بازبودن ورودی پلور یا گرمابدر
-
امکان ورود و تردد خودرو
-
وضعیت جاده هراز و راههای خاکی
-
پیشبینی بارندگی، وزش باد و دمای عصر
-
ساعت مناسب خروج از پارک ملی
-
محدودیتهای محیطبانی برای فعالیتهایی مانند ماهیگیری و کمپ
همچنین نقشه آفلاین منطقه را روی تلفن همراه ذخیره کنید؛ زیرا اینترنت و آنتن تلفن در همه قسمتهای دشت در دسترس نیست.
جاهای دیدنی دشت لار دماوند
دیدنیهای لار در یک نقطه کوچک جمع نشدهاند و فاصله بعضی از آنها با یکدیگر زیاد است. در یک برنامه کوتاه، بهتر است یک یا دو محدوده اصلی را انتخاب کنید و بهجای رفتوآمد زیاد، زمان بیشتری را به پیادهروی و تماشای طبیعت اختصاص دهید.
چشمانداز قله دماوند
یکی از مهمترین دلایل سفر به دشت لار، تماشای دماوند از میان مراتع باز و گسترده است. نبود ساختمان و بافت شهری باعث شده قله در این منطقه وسیعتر و طبیعیتر از بسیاری از نقاط اطراف دیده شود.
صبح زود زمان بهتری برای دیدن دماوند و عکاسی است؛ نور ملایمتر است و در روزهای صاف، احتمال پوشیدهشدن قله با ابر کمتر خواهد بود. در بسیاری از قسمتهای مجاز میتوانید بدون ورود به مراتع یا گلها، قاب مناسبی از دشت و دماوند پیدا کنید.
بیشتر بخوانید: جنگل الیمستان کجاست؟ راهنمای سفر به جنگل مهآلود با ویوی دماوند
دریاچه و سد لار
دریاچه سد لار در نزدیکی دامنههای دماوند و محدوده پیوند رودخانههای لار و دلیچای قرار دارد. ترکیب آب، مراتع کوهستانی و ارتفاعات البرز، این بخش را به یکی از جذابترین مناظر منطقه تبدیل کرده است.
حجم آب دریاچه در طول سال ثابت نیست و به بارندگی و ذوب برفها بستگی دارد. اواخر بهار و اوایل تابستان معمولاً طبیعت اطراف آن سرسبزتر است.
برای بازدید از مسیرهای مشخص استفاده کنید و به لبههای ناپایدار نزدیک نشوید. شنا در دریاچه نیز بهدلیل شرایط آب و محدودیتهای منطقه توصیه نمیشود.
دشت شقایقهای لار
در اواخر بهار، بخشهایی از دشت با شقایقهای قرمز و گلهای وحشی پوشیده میشوند. ترکیب گلها، دامنههای سبز و قله دماوند، یکی از تماشاییترین مناظر فصلی اطراف تهران را میسازد.
خرداد معمولاً زمان مناسبی برای دیدن شقایقهاست، اما تاریخ دقیق رویش آنها هر سال تغییر میکند. برای انتخاب زمان بهتر، تصاویر تازهای را که طبیعتگردان یا منابع محلی منتشر کردهاند، بررسی کنید.
هنگام عکاسی وارد بخشهای متراکم گلها نشوید. لگدمالکردن یا چیدن شقایقها، چرخه گلدهی و بذردهی گیاهان را مختل میکند و میتواند تراکم آنها را در سالهای بعد کاهش دهد.
چشمه و آبگیر دیوآسیاب
دیوآسیاب در بخشهای داخلی پارک ملی لار قرار دارد و بهدلیل چشمه، آبگیر طبیعی و بستر آهکی خود شناخته میشود. رنگ متفاوت آب و قرارگرفتن آن میان ارتفاعات، منظرهای خاص ایجاد کرده است.
رسیدن به این بخش بهاندازه محدودههای نزدیک ورودی ساده نیست. قسمتهایی از راه خاکی و سنگلاخی هستند و ممکن است نیاز به پیادهروی داشته باشند. برای نخستین سفر یا یک برنامه کوتاه خانوادگی، بهتر است جاذبههای نزدیکتر را انتخاب کنید.
بازدید از دیوآسیاب با راهنمای آشنا به منطقه، کفش مناسب، آب کافی و نقشه آفلاین ایمنتر خواهد بود.
رودخانهها و مراتع کوهستانی
رودخانههای لار و دلیچای، چشمههای پراکنده و مراتع وسیع، بخش اصلی چهره طبیعی این دشت را تشکیل میدهند. جریان آب در اواخر بهار معمولاً بیشتر است و با نزدیکشدن به پایان تابستان، رنگ پوشش گیاهی تغییر میکند.
برای دیدن این مناظر لازم نیست همیشه به قسمتهای دور بروید. در مسیرهای نزدیک ورودی نیز میتوان از صدای رودخانه، فضای باز دشت و نمای ارتفاعات لذت برد.
هنگام نزدیکشدن به رودخانه، سرعت جریان و لغزندگی حاشیه آن را دستکم نگیرید. پس از بارندگی یا در زمان ذوب برف، حجم آب میتواند بهسرعت افزایش پیدا کند.
در پارک ملی لار چه تفریحاتی میتوان انجام داد؟
نوع فعالیت در دشت لار به مسیر انتخابی، آمادگی بدنی و مقررات روز منطقه بستگی دارد. برای بیشتر مسافران، پیادهروی سبک، عکاسی و استراحت در محدودههای مجاز انتخابهای مناسبتری هستند.
-
پیادهروی سبک: مسیرهای نزدیک ورودی برای قدمزدن، دیدن رودخانهها و تماشای دماوند مناسباند.
-
عکاسی از طبیعت: شقایقها، مراتع، دریاچه و قله دماوند مهمترین سوژههای عکاسی هستند.
-
پیکنیک: زیرانداز را روی زمینهای بدون گل و پوشش گیاهی متراکم پهن کنید.
-
تماشای پرندگان: صبح زود و نزدیک غروب، زمان مناسبتری برای دیدن پرندگان و جانوران است.
-
کوهپیمایی: مسیرهای طولانی فقط برای افراد باتجربه و مجهز مناسب هستند.
-
دوچرخهسواری: این فعالیت باید به راههای باز و مجاز محدود شود.
-
ماهیگیری: فصل و محدوده مجاز ماهیگیری ممکن است تغییر کند و به دریافت مجوز نیاز داشته باشد.
برای یک برنامه سبک طبیعت گردی لازم نیست وارد قسمتهای داخلی و دورافتاده شوید. محدودههای نزدیک ورودی نیز چشماندازهای زیبایی دارند و برای پیادهروی، عکاسی و گذراندن چند ساعت در هوای خنک کافی هستند.
برنامه پیشنهادی سفر یکروزه از تهران
برای بازدید از دشت لار در قالب یک تور یک روزه، بهتر است حدود ساعت ۵ صبح از تهران حرکت کنید. با این زمانبندی، پیش از شلوغشدن جاده هراز به پلور میرسید و فرصت کافی برای صبحانه و ادامه راه خواهید داشت.
حدود ساعت ۸ تا ۹ به محدوده ورودی برسید و پس از مشخصشدن شرایط ورود، یکی از قسمتهای نزدیک را برای پیادهروی انتخاب کنید. تلاش نکنید تمام دیدنیهای لار را در یک روز ببینید؛ فاصله جاذبهها زیاد است و رفتوآمد پیدرپی بخش زیادی از زمان سفر را میگیرد.
حوالی ظهر در محلی بدون گل و پوشش گیاهی متراکم برای ناهار توقف کنید. از آنجا که دشت سایه کمی دارد، بهتر است توقف طولانی زیر آفتاب نداشته باشید.
بعدازظهر میتوانید کمی عکاسی یا پیادهروی سبک داشته باشید و حدود ساعت ۱۵ تا ۱۶ مسیر خروج را در پیش بگیرید. با خروج زودتر، هم به سرمای عصرگاهی نمیخورید و هم پیش از تاریکی به جاده اصلی میرسید.
برای سفر به دشت لار چه وسایلی ببریم؟
دشت لار منطقهای باز و دور از امکانات شهری است. بهتر است آب، غذا و وسایل مورد نیاز را پیش از ورود تهیه کنید و برای خرید از داخل پارک ملی برنامهای نداشته باشید.
-
کفش مناسب پیادهروی در مسیر خاکی و سنگلاخی
-
لباس گرم سبک و بادگیر
-
آب آشامیدنی کافی برای هر نفر
-
غذا و میانوعده کمحجم و فاسدنشدنی
-
کلاه، عینک آفتابی و ضدآفتاب
-
نقشه آفلاین یا فایل مسیر
-
پاوربانک و تلفن کاملاً شارژشده
-
جعبه کمکهای اولیه و داروهای شخصی
-
زیرانداز سبک
-
کیسه مخصوص جمعآوری زباله
برای رفتن به بخشهای دورتر یا انجام فعالیتهایی مانند کوهپیمایی و دوچرخهسواری، چراغقوه، تجهیزات تخصصی، غذای اضافه و ابزار مسیریابی دقیقتری نیز نیاز خواهید داشت.
بیشتر بخوانید: لیست تجهیزات طبیعت گردی ایران | وسایل ضروری کمپ و سفر
برای حفاظت از طبیعت لار چه نکاتی را رعایت کنیم؟
پارک ملی لار زیستبومی حساس است و حتی رفتارهای ساده گردشگران میتواند به پوشش گیاهی و حیاتوحش آن آسیب بزند. برای اینکه طبیعت دشت برای سالهای آینده نیز باقی بماند، چند اصل ساده را رعایت کنید:
-
گلهای وحشی و شقایقها را نچینید.
-
از مسیرهای موجود خارج نشوید.
-
خودرو را وارد مراتع نکنید.
-
از روشنکردن آتش در دشت خودداری کنید.
-
زباله و باقیمانده غذا را با خود برگردانید.
-
به جانوران نزدیک نشوید و به آنها غذا ندهید.
-
موسیقی را با صدای بلند پخش نکنید.
-
مواد شوینده یا زباله را وارد رودخانهها نکنید.
هدف فقط تمیز نگهداشتن محل پیکنیک نیست؛ باید هنگام خروج، کمترین نشانه ممکن از حضور ما در طبیعت باقی مانده باشد.
جمعبندی
دشت لار یکی از زیباترین و خنکترین مقصدهای طبیعی نزدیک تهران است که در دامنه دماوند و محدوده پارک ملی لار قرار دارد. مراتع وسیع، رودخانههای کوهستانی، شقایقهای بهاری و نمای قله دماوند، این منطقه را به مقصدی جذاب برای پیادهروی، عکاسی و یک سفر کوتاه خارج از شهر تبدیل کردهاند.
پیش از حرکت، وضعیت آبوهوا، بازبودن ورودی و امکان تردد خودرو را مشخص کنید و برای نخستین سفر، محدودههای نزدیکتر و مسیر پلور را در اولویت قرار دهید. اگر ترجیح میدهید زمانبندی، رفتوآمد و انتخاب مسیر را به یک برنامه مشخص بسپارید، تورهای مهرگل سیر میتوانند راه سادهتری برای تجربه این مقصد باشند.
